
Samenwerken in een team: waar gaat het mis?
Teams vertalen organisatiedoelen naar dagelijks werk en resultaat. Als samenwerking goed loopt, merk je dat direct: besluiten worden uitgevoerd, mensen weten waarvoor ze verantwoordelijk zijn en kwaliteiten worden benut.
Als het schuurt, zie je meestal geen groot probleem maar een optelsom van kleine signalen.
Vijf signalen dat samenwerking aandacht vraagt
1. Mensen praten niet meer echt met elkaar. Verschillen in stijl of inzicht worden persoonlijk en aannames nemen toe.
2. Spanningen blijven onder de oppervlakte. Open gesprekken worden vermeden en de veiligheid neemt af.
3. Afspraken worden niet nagekomen. Besluiten zijn onvoldoende scherp of mensen spreken elkaar niet rechtstreeks aan.
4. Initiatief blijft uit. Teamleden wachten af terwijl de teamleider steeds meer naar zich toe trekt.
5. Iedereen werkt op zijn eigen eiland. Mensen optimaliseren hun eigen deel, maar het geheel wordt er niet beter van.
Los van elkaar lijken het kleine signalen. Samen kosten ze tijd, energie, vertrouwen en uiteindelijk resultaat.
Waar kijk je dan naar?
Een bruikbaar model is de piramide van Lencioni. Die laat zien dat sterke samenwerking op meerdere lagen rust:
Vertrouwen — durven mensen open te zijn over fouten, twijfels en wat ze nodig hebben?
Productief conflict — kunnen teamleden van mening verschillen zonder dat het persoonlijk wordt?
Betrokkenheid — voelen mensen zich gehoord en kunnen ze achter een besluit staan, ook wanneer hun eigen voorkeur niet is gekozen?
Verantwoordelijkheid — spreken mensen elkaar aan en nemen ze verantwoordelijkheid voor afspraken en resultaat?
Resultaat — lukt het om het teambelang en organisatiebelang boven individueel belang te stellen?
Niet te snel naar het zichtbare probleem
De lagen hangen samen. Als vertrouwen ontbreekt, wordt verschil al snel spanning. Als spanning niet bespreekbaar is, wordt besluitvorming stroperig. En als besluiten niet echt gedragen worden, blijft verantwoordelijkheid diffuus.
Daarom is gedrag als ‘ze nemen geen initiatief’, ‘ze spreken elkaar niet aan’ of ‘ze werken langs elkaar heen’ vaak een symptoom.
De interessantere vraag is: wat maakt dat dit gedrag hier ontstaat en in stand blijft?
Daar begint voor mij teamontwikkeling. Niet bij harder werken aan het team, maar bij scherper zien waar samenwerking resultaat begint te kosten.